Wrośniak różnobarwny – złoty medalista w dyscyplinie: poprawa ludzkiego zdrowia.
Stosuje się go w leczeniu:
- chorób płuc i zespołu przewlekłego zmęczenia (CFS)
- zaburzeniach czynności i zapalenie wątroby
- reumatoidalnym zapaleniu stawów
- nowotworów i ich profilaktyce
- zakażeń gronkowcem złocistym i innymi chorobami wirusowymi (np. wirus opryszczki)
- nadciśnienia tętnicze
- kandydozy (drożdżycy) i inne infekcje grzybami chorobotwórczymi
- ogólnego osłabienia organizmu.
Co to jest i gdzie występuje?
Historycznie wrośniak różnobarwny (łac: Trametes versicolor) stosowany był w medycynie wschodniej już tysiące lat temu. Wytwarzano z niego między innymi napary lecznicze. Jego immunostymulujące i antynowotworowe działanie jest od wielu lat doceniane w nowoczesnej medycynie akademickiej Japonii i Chin.
Wrośniaczek różnobarwny (zwany też „indyczym ogonem”) to pospolity grzyb spotykany w lasach półkuli północnej prawie cały rok. Rośnie grupowo, a sąsiednie owocniki zachodzą na siebie dachówkowato. Jest sapotrofem, czyli pobiera energię z martwych szczątków organicznych. Znajdziemy go wśród starych drzew, na rozkładających się konarach w lasach, w parkach, a nawet możemy natknąć się na nie w okolicy swojego domu, gdzieś na podwórzu na starym pniaku po ściętym drzewie. Rośnie przez cały rok. Owocniki mają cienkie i ostre brzegi, a ich grubość zazwyczaj wynosi od kilku milimetrów do centymetra. Grzyby są dość twarde i elastyczne, przyjemnie też pachną.
Czas Wrośniaka właśnie nadchodzi.
Porównywany z Reishi, ale Trametes jest bardziej odżywczy i lepiej wspiera żywotność. Trochę podobny do Chagi, ale ten bardziej koncentruje się na układzie pokarmowym, a wrośniak ma znaczenie szersze działanie. Popularny w Japonii, teraz trafia na europejskie salony; jestem przekonany, że niedługo będzie w grupie czołowych celebrytów.
Co w nim jest wyjątkowego i jak działa.
Najpierw trochę naukowo
Jest w nim dosłownie cała masa substancji wykazujących wielokierunkowe działanie lecznicze: kompleksy białkowo-polisacharydowe i polisacharydy (glukany, a-glukany B-glukany), terpeny i składniki polifenolowe. Zawiera rzadkie składniki mineralne (chrom, mangan, miedź i nikiel), cały zestaw cukrów prostych, witaminy grupy B, a także: ergosterole, tetaraol, glikoproteiny, cerevisterol, sistostreol, triterpenoidy, kwas glukuronowy, kwasy fenolowe (kawowy, galusowy, protokatechowy). Owocniki syntetyzują wiele enzymów (np. β-glukozydazy, peroksydazę manganową, celobiohydralazy, endoglukanazy), hemicelulozę i substancje o charakterze lotnym, przede wszystkim z grupy seskwiterpenów. UFF wystarczy!
Teraz najważniejsze: na co działa wrośniak różnobarwny
Ogólnie
Wrośniak jest bogaty w liczne przeciwutleniacze, fenole, flawonoidy oraz polisacharydy w tym, beta-glukany (PSP), które w równoważony sposób aktywują komórki układu odpornościowego. Zwiększają odporność na patogeny, toksyny, zmniejszają stan zapalny i stymulują uwalnianie związków ochronnych. Chronią zdrowe komórki przed skutkami toksyn i inwazyjnych terapii.
Wrośniak silnie aktywuje odporność wrodzoną i adaptacyjną. Działa jak prebiotyk, dosłownie odżywia pożyteczne bakterie jelitowe, co pozwala na utrzymanie optymalnej równowagi. Poza zastosowaniem w terapiach onkologicznych, jednym z popularniejszych zastosowań w Chinach i Japonii wrośniaka jest leczenie infekcji dróg oddechowych i grypy. Wzmacnia płuca i wymiernie wspomaga regenerację błon śluzowych. Usuwa flegmę utrudniającą oddychanie towarzyszącą zapaleniu zatok, dróg oddechowych i astmie.
Z powodzeniem stosuje się go w leczeniu chorób autoimmunologicznych: gruczoły tarczycy, reumatoidalne zapalenie stawów, czy astma oskrzelowa.
Wrośniak w leczeniu i protekcji nowotworowej.
Wybrane frakcje wrośniaka są zatwierdzonymi lekami w terapiach nowotworowych refundowanymi przez narodową opiekę zdrowotną w Japonii. Jednym z pierwszych był PSK (polisacharyd K). Ta frakcja polisacharydowa ekstrahowana z wrośniaka różnobarwnego została po raz pierwszy zatwierdzona przez japońskie Ministerstwo zdrowia do leczenia raka w 1977 r., a dziesięć lat później stanowiła już ponad ¼ całkowitych wydatków krajowych na środki przeciwnowotworowe (sic!).
Obok polisacharydu K równie popularny i skuteczny jest PSP czyli polisacharopeptyd. PSP ze względu na znikomą toksyczność staje się obecnie coraz powszechniej stosowany w Chinach i Japonii jako uzupełnienie terapii przeciwnowotworowych. Wyniki licznych badań i obserwacje kliniczne potwierdzają, że PSP hamuje wzrost komórek nowotworowych in vitro i in vivo. Łagodzi negatywne skutki leczenia z wykorzystaniem chemio- i radioterapii, takie jak zmęczenie, utrata apetytu, nudności, wymioty i ból. Zdolny jest odbudować osłabioną przez chemioterapię odpowiedź immunologiczną. U podłoża przeciwnowotworowego działania polisacharydopeptydu leżą jego właściwości immunomodulujące. PSP stymuluje komórki układu immunologicznego, indukuje syntezę cytokin i czynnika martwicy nowotworów-α (TNF-α).
W 2012 roku Amerykańska Agencja Żywności i Leków (tak, tak: FDA!!!) uznała zastosowanie Trametes versicolor do testów klinicznych nad rakiem. Oczywiście na wszelki wypadek nie całego grzyba, a tylko jego jeden wyizolowany (sic!) polisacharyd. Testy prowadzone były w Bastyr University i University of Minnesota Medical School. Wyniki badań oficjalnie potwierdziły lecznicze właściwości wrośniaka. U pań, którym podawano suchy wyciąg z grzyba przez okres 4 tygodni, stwierdzono wyraźne zwiększenie odporności przy równoczesnym braku efektów ubocznych. Zaobserwowano również jego pozytywny wpływ na leczenie raka jelita grubego i wiele innych chorób (m.in. zakażenia górnych dróg oddechowych i dróg moczowych). Wyciąg z owocników T. versicolor, zawierający polifenole i terpenoidy zwiększa czynność makrofagów, co znalazło zastosowanie w terapii czerniaka. Jest podawany w leczeniu raka płuc, przełyku, raka piersi, szyjki macicy, krwi (białaczce) i chłoniaka (rak tkanki limfatycznej).
Na koniec znowu trochę naukowo
Za właściwościami Wrośniaka stoi oczywiście cały zestaw związków, ale przebadany oficjalnie jest między innymi Polisacharyd PSP i fruktooligosacharydy, które modyfikują skład mikroflory jelitowej (podwyższają poziom bakterii Lactobacillus spp.. i Bifidobacterium spp.., a obniżają ilość Enterococcus spp.., Staphylococcus spp i Clostridium spp..), a także jej odczyn (pH). Z kolei wodne ekstrakty zawierające aminokwasy i polisacharydy ograniczają agresję i przemieszczanie się komórek nowotworowych, powodując regresję masy nowotworu (nawet 36%) i zmniejszenie możliwości przerzutów do mózgu.
Wrośniak działa synergicznie z kwasem askorbinowym (witaminą C) oraz tragankiem błoniastym (Astragalus membranaceus). Z tym ostatnim jest stosowany we wczesnym stadium infekcji albo przed zakażeniem patogenem, przeciwdziałając namnażaniu się bakterii wywołującej boleriozę w organizmie.
Opus magnum całej historii, czyli kiedy Wrośniak jest naprawdę skuteczny
No i przechodzimy do alchemicznego meritum: opus magnum, kamienia filozoficznego tematu, czyli do ekstrakcji (alchemiczne nigredo, albedo, citrinitas i rebudo). Okazuje się, że aby wydobyć komplet związków leczniczych z wrośniaka powinniśmy poddać go podwójnej ekstrakcji: wodnej i alkoholowej.
1. Ekstrakcja wodna
Ekstrakcja wodna to proces polegający na gotowaniu grzybów w wodzie, co pozwala na uwolnienie związków rozpuszczalnych w wodzie, głównie polisacharydów, w tym najważniejszych w kontekście zdrowotnym beta-glukanów.
Jak przebiega ekstrakcja wodna?
- Suszone grzyby są gotowane przez kilka godzin (2-4 godziny) w dużej ilości wody, co umożliwia uwolnienie związków bioaktywnych.
- Następnie uzyskany wywar jest filtrowany, a płyn może być odparowany, aby uzyskać skoncentrowany ekstrakt w postaci proszku lub płynnego wyciągu.
Na co pomaga ekstrakt wodny?
- Wsparcie układu odpornościowego: Beta-glukany są znane z działania immunomodulacyjnego, czyli wspomagającego prawidłową odpowiedź immunologiczną. Mogą pomóc w walce z infekcjami, stymulując aktywność komórek odpornościowych, takich jak makrofagi i komórki NK (natural killers).
- Działanie przeciwnowotworowe: Ekstrakt wodny wrośniaka był badany w kontekście wspomagania terapii przeciwnowotworowej, w szczególności w Japonii i Chinach, gdzie stosowany jest jako adiuwant (środek wspierający) w leczeniu niektórych rodzajów nowotworów, np. raka żołądka czy piersi.
- Ochrona przed wirusami i bakteriami: Polisacharydy mogą także wzmacniać odporność na infekcje wirusowe i bakteryjne.
2. Ekstrakcja alkoholowa
Ekstrakcja alkoholowa (zazwyczaj przy użyciu etanolu) wydobywa związki, które nie rozpuszczają się w wodzie, takie jak triterpeny, niektóre fenole i inne związki bioaktywne o potencjalnym działaniu antyoksydacyjnym, przeciwzapalnym i adaptogennym.
Jak przebiega ekstrakcja alkoholowa?
- Suszone grzyby są macerowane w alkoholu (często etanolu o stężeniu 40-70%) przez okres kilku tygodni.
- Po tym czasie alkohol wyciąga związki bioaktywne, a mieszanka jest filtrowana, pozostawiając skoncentrowany ekstrakt.
- Czasami alkohol może być częściowo odparowany, aby uzyskać bardziej skoncentrowany produkt.
Na co pomaga ekstrakt alkoholowy?
- Działanie przeciwzapalne: Triterpeny mogą zmniejszać stan zapalny, co może być pomocne w przypadku chorób zapalnych, takich jak zapalenie stawów czy stany zapalne układu pokarmowego.
- Wsparcie układu nerwowego: Ekstrakt alkoholowy może działać jako adaptogen, wspierając równowagę organizmu w stanach stresu fizycznego i psychicznego.
- Potencjalne działanie przeciwnowotworowe: Niektóre triterpeny wykazują działanie przeciwnowotworowe, hamując wzrost komórek rakowych i indukując ich śmierć (apoptozę).
- Ochrona antyoksydacyjna: Związki fenolowe neutralizują wolne rodniki, które przyczyniają się do uszkodzeń komórkowych i przedwczesnego starzenia.
Zastosowania terapeutyczne podwójnej ekstrakcji
- Profilaktyka nowotworowa: Ekstrakty z wrośniaka mogą wspomagać organizm w walce z nowotworami, dzięki kombinacji działania polisacharydów (modulowanie odporności) i triterpenów (bezpośrednie działanie przeciwnowotworowe).
- Wsparcie w przewlekłych infekcjach: Połączenie efektów przeciwzapalnych, antyoksydacyjnych i immunomodulujących może być pomocne w długotrwałych infekcjach bakteryjnych, wirusowych i grzybiczych.
- Ochrona przed stresem oksydacyjnym: Fenole i triterpeny mogą chronić organizm przed uszkodzeniami spowodowanymi przez wolne rodniki.
Podsumowując, wodna ekstrakcja koncentruje się na wzmacnianiu układu odpornościowego, a ekstrakcja alkoholowa na ochronie komórek, działaniu przeciwzapalnym i adaptogennym. Połączenie obu metod, czyli podwójna ekstrakcja, zapewnia pełne spektrum korzystnych dla zdrowia związków bioaktywnych.
Możesz kupić, albo zrób samemu
Wywar z wrośniaka
Oczyszczone świeże lub suszone grzybki pokroić na drobne kawałki. Zwiększy to ich powierzchnię i więcej substancji czynnych otrzymamy. Łyżkę stołową zalać w rondlu 2 szklankami wody. Doprowadzić do wrzenia, gotować pod przykryciem na małym ogniu 20-30 minut. Można godzinę, półtorej uzupełniając wodę w miarę odparowywania. Pije się raz- dwa razy dziennie szklankę.
Nalewka z wrośniaka
Posiekane świeże lub suszone grzyby zalać wódką. Odstawić w chłodne, ciemne miejsce na miesiąc i przefiltrować. Stosuje się 5 ml rozcieńczone w wodzie 2-3 razy dziennie, pół godziny lub godzinę po posiłku.
Ponoć najlepsze są podwójne ekstrakcje – połączenie nalewki i wywaru. Niektóre związki są lepiej rozpuszczane w wodzie, inne w alkoholu. Końcowa zawartość alkoholu po połączeniu, powinna być na poziomie ok 25%.
* artkuł i zawarte w nim informacje są swobodnym esejem autora nt grzyba i nie stanowią bazy informacyjnej o charakterze leczniczym i medycznym.
